 |
 |
 |
 |
Als je een consumentenkredietovereenkomst wil afsluiten, weet dan dat de wet van 12 juni 1991 op het consumentenkrediet je beschermt, en dit op alle vlakken, vanaf de reclame voor het krediet tot aan de ondertekening van het contract.
De reclame
Je bescherming begint nog vóór de overeenkomst gesloten wordt, namelijk reeds vanaf de reclame die voor een krediet gemaakt wordt. Alle reclame voor een consumentenkrediet moet immers aan welbepaalde voorwaarden voldoen. Zij moet meer bepaald melding maken van de identiteit en de adresgegevens van de adverteerder, verduidelijken om welke kredietvorm het gaat en de kredietvoorwaarden vermelden. Wanneer een interestvoet of een cijfer met betrekking tot de kosten van het krediet genoemd worden, moet eveneens, op een goed zichtbare wijze, het "jaarlijks kostenpercentage" (JKP) vermeld worden ( NB : wanneer de berekening van dit JKP niet mogelijk is, moet de kredietgever een representatief voorbeeld van de kostprijs van het krediet geven).
En wanneer het krediet zogenoemd gratis is, is het verboden de vermelding "gratis krediet" of een gelijkaardige vermelding in de reclameadvertentie op te nemen. Het moet vermeld zijn dat het jaarlijkse kostenpercentage 0% bedraagt. Bovendien zal in de reclame eveneens melding gemaakt moeten worden van de eventuele voordelen die toegekend worden aan personen die contant betalen. Denk er daarbij aan dat de prijs van het goed of de dienst die je in geval van aankoop op krediet wordt gevraagd, dan gelijk moet zijn aan de prijs die je in geval van contante betaling zou gevraagd worden.
Bovendien verbiedt de wet specifiek reclame :
- die de consument, die het hoofd niet kan bieden aan zijn schulden, aanzet tot het opnemen van krediet;
- die op onrechtmatige wijze het gemak of de snelheid benadrukt waarmee het krediet kan verkregen worden;
- die op onrechtmatige wijze aanspoort tot hergroepering of centralisatie van lopende kredieten;
- die verwijst naar een erkenning of een inschrijving met betrekking tot consumentenkrediet;
- die, door verwijzing naar het maximale jaarlijkse kostenpercentage of naar de wettelijkheid van de toegepaste kostenpercentages, de indruk wekt dat deze kostenpercentages de enige zijn die kunnen toegepast worden.
Wij vermelden nog dat de kredietgever en de kredietbemiddelaar informatie ter beschikking van jou moeten stellen in de vorm van een prospectus waarin de financiële gegevens en de terugbetalingsmodaliteiten betreffende de verschillende soorten aangeboden kredietovereenkomsten moeten vermeld staan.
Opmerking : er dient op gewezen te worden dat de toepassing van dit "prospectus" een aantal praktische problemen stelt in de mate dat de inhoud ervan nog door een koninklijk besluit moet vastgesteld worden.
Het leuren voor kredietovereenkomsten
Je bent ook beschermd tegen leuren voor kredietovereenkomsten.
In principe is het leuren voor kredietovereenkomsten aan de woonplaats en de werkplaats van de consument verboden. Dit houdt in dat, behalve wanneer je zelf schriftelijk een vertegenwoordiger hebt uitgenodigd, niemand aan je deur mag komen aanbellen en je vervolgens een kredietovereenkomst mag laten ondertekenen, bijvoorbeeld om het product dat hij je wenst te verkopen, te financieren.
Ook het feit dat men je eerst telefoneert om een bezoek voor te stellen, wordt in dit verband als leurhandel beschouwd.
Zo is het eveneens verboden je thuis of op je werkplaats een kredietaanbod toe te zenden indien je dit niet voorafgaandelijk hebt gevraagd.
Bovendien is het verboden een kredietvoorstel aan te bieden ter gelegenheid van een door een verkoper georganiseerde uitstap, tenzij duidelijk en vooraf kenbaar werd gemaakt dat de uitstap de verkoop van goederen of diensten tot hoofddoel had.
Het onderzoek van je kredietaanvraag
Je bescherming gaat verder bij de onderhandeling van het krediet.
Zodra je een kredietaanvraag bij een kredietgever of een kredietbemiddelaar hebt ingediend, heeft deze een verplichting tot informatie en raadgeving. Hij moet je alle noodzakelijke informatie in verband met de beoogde kredietovereenkomst verschaffen en het krediet zoeken dat het best aan je persoonlijke situatie is aangepast.
De kredietgever en de kredietbemiddelaar moeten bovendien een solvabiliteitsonderzoek doorvoeren om na te gaan of je in staat zal zijn het krediet terug te betalen. Dat onderzoek gebeurt op basis van de inlichtingen die je hen zal verschaffen en op basis van de raadpleging van verschillende bestanden door de kredietgever (interne bestanden van de kredietgever zelf, de Centrale voor Kredieten aan Particulieren van de Nationale Bank van België). In voorkomend geval zal de kredietgever ook zijn kredietverzekeraar contacteren om na te gaan of die ermee akkoord gaat de overeenkomst die jij wenst te sluiten, te verzekeren (opgelet : de kredietverzekering is een verzekering die de kredietgever voor eigen rekening aangaat. Zij mag niet verward worden met de schuldsaldoverzekering of andere gelijkaardige verzekeringen waarvan hierboven in hoofdstuk VII sprake was).
Maar opgelet, je zal het al begrepen hebben, om de kredietgever en de kredietbemiddelaar in staat te stellen je persoonlijke situatie en je terugbetalingsmogelijkheden correct in te schatten, heb je niet alleen de plicht hen de inlichtingen te verstrekken waarom ze je vragen, maar ook hen juiste en volledige inlichtingen te verschaffen, zonder te liegen of zaken te verzwijgen. Je moet dus echt een open boek zijn over je daadwerkelijke terugbetalingsmogelijkheden, zonder je inkomsten op te blazen of uitstaande schulden te verzwijgen. Met andere woorden, wees een verantwoord kredietnemer.
Het sluiten van de overeenkomst
De kredietovereenkomst wordt gesloten zodra je ze ondertekend hebt met de vermelding "gelezen en goedgekeurd voor … euro terug te betalen" (voor verrichtingen op afbetaling) of de vermelding "gelezen en goedgekeurd voor … op krediet" (voor kredietopeningen).
Je zal ook de datum en het precieze adres van de ondertekening van het contract moeten vermelden. Bovendien zullen alle partijen met een "onderscheiden belang" (bijvoorbeeld de kredietgever en de kredietnemer hebben een onderscheiden belang) een exemplaar van het contract moeten ontvangen.
Onthoud nog dat de kredietovereenkomst een hele reeks vermeldingen moet bevatten, zoals bijvoorbeeld de identiteit en de adresgegevens van de partijen, met inbegrip van deze van de kredietbemiddelaar, het ontleende bedrag, het bedrag van de maandtermijn, het totaal terug te betalen bedrag, of nog, het JKP. Het moet eveneens (behalve voor de kredietopeningen) een aflossingsplan bevatten dat voor elke terugbetaling het bedrag van het afgeloste kapitaal en van de kosten van het krediet vermeldt, evenals het verschuldigd blijvende saldo na iedere betaling.
Onthoud eveneens dat, zolang je het contract niet ondertekend hebt, er je geen enkele som mag worden overhandigd. De kredietgever mag je dus het geld niet op voorhand betalen om je zodoende onder druk te zetten om te tekenen. Mocht hij dit toch doen, dan zou je het geld mogen houden zonder het te moeten terugbetalen.
De bedenktijd
Eens de overeenkomst is gesloten, biedt de wet je nog een bedenktijd van 7 werkdagen tijdens dewelke je van het krediet kan afzien, mits toezending van een aangetekende brief aan de kredietgever.
Deze bedenktijd is evenwel niet van toepassing voor verkopen op afbetaling, leningen op afbetaling en financieringshuren voor een bedrag van minder dan 1.250 euro.
Opgelet : indien je gebruik maakt van je recht om van de overeenkomst af te zien, moet je de ontvangen sommen of goederen teruggeven en interesten betalen voor de betrokken periode.
De borg
Indien je zou gevraagd worden om borg te staan voor een krediet dat door een ander persoon wordt aangegaan, houdt dit in dat je persoonlijk zou kunnen genoodzaakt worden het krediet terug te betalen wanneer de kredietnemer niet meer betaalt. Het is dus een uiterst belangrijke verbintenis waarover goed moet nagedacht worden. Bedenk goed of je de betalingen zal aankunnen wanneer de persoon waarvoor je borg staat, ze niet meer zou uitvoeren.
Net zoals voor de hoofdontlener zal de kredietgever ook voor jou een solvabiliteitsonderzoek uitvoeren, wat meteen inhoudt dat ook jij eerlijk het spel van volledige openheid zal moeten spelen om hem in staat te stellen je toestand correct in te schatten.
Ook hier zorgt de wet voor bijkomende bescherming. Als kandidaat-borg moet je een exemplaar van de kredietovereenkomst ontvangen en moet je je enkel voor een welbepaald bedrag verbinden. Naderhand zal je door de kredietgever moeten geïnformeerd worden over iedere wijziging van de overeenkomst, evenals over iedere achterstand van twee betalingen of één vijfde van het terug te betalen bedrag. Je zal er daarnaast eveneens over moeten ingelicht worden wanneer aan de hoofdontlener aan wie het krediet werd verstrekt, betalingsfaciliteiten werden toegekend. Bovendien kan je enkel aangesproken worden indien de hoofdontlener niet terugbetaalt.
Onthoud tot slot dat wanneer je je borg hebt gesteld voor een kredietovereenkomst van onbepaalde duur, je borgstelling beperkt zal zijn tot 5 jaar. En deze termijn zal enkel mits je akkoord kunnen hernieuwd worden.
N.B. : voor meer inlichtingen over de borgstelling kan je steeds de site www.upc-bvk.be, rubriek "Borgstelling" raadplegen.
De bescherming van het privé-leven
De wet beschermt eveneens je privé-leven.
In het kader van de totstandkoming van de kredietovereenkomst mag de kredietgever enkel gegevens betreffende je privé-leven gebruiken indien die hem daadwerkelijk in staat stellen je financiële toestand en je terugbetalingsmogelijkheden te beoordelen.
Je hebt dan weer het recht de jou betreffende gegevens te kennen die in de verschillende bestanden opgenomen zijn en deze te laten verbeteren indien ze fout zouden zijn. Dit recht op toegang en verbetering kan uitgeoefend worden door een schriftelijk verzoek te zenden aan de verantwoordelijke van het bestand, onder toevoeging van een recto/verso fotokopie van je identiteitskaart als bewijs van je identiteit.